"Antaŭjuĝoj kontraŭ ciganoj atestas pri io alia ol fenomeno sporada, okaza aŭ loke kaj tempe limigita. Male, temas pri fenomeno ade reaperanta, kiu diversgrade ekzistas en ĉiu eŭropa lando, kaj nuntempe eĉ kreskas laŭ ofteco kaj amplekso," diris Maud De Boer-Buquicchio, vica Ĝenerala Sekretario de Konsilio de Eŭropo. En Eŭropo vivas ne malpli ol 6-8 milionoj da romaoj, el kiuj aparte multaj sudoriente, en la Balkana duoninsulo, krome en Mezeŭropo, en Rusio kaj en aliaj postsovetaj respublikoj. (Euro-Reporters)

La plivastigo de EU metis firme sur la politikan tagordon de Eŭropo la temon de egalaj rajtoj kaj plibonigo de vivkondiĉoj ekonomiaj kaj homaj por romaoj. La landoj kun pli ol po duonmiliono da romaoj estas Rumanio, Bulgario, Hungario kaj eks-Jugoslavio. Kun siaj ĉ. 320,000 romaoj Slovakio havas la tutmonde plej altan proporcion de romaoj.

En hieraŭa parolado dum evento en Strasburgo kiun organizis la Forumo de Eŭropaj Romaaj Gejunuloj, De Boer-Buquicchio substrekis kian rolon ludu junaj romaoj por superi rasismon kaj plibonigi la vivkondiĉojn: "Kiel junaj romaoj, vi povos ludi gravan rolon agante kiel komunikaj perantoj kaj antaŭenigantoj inter viaj komunumoj, la institucioj kaj la ne-romaoj, helpante la kapablo-fortigon ĉe estontaj junaj generacioj de romaoj, instigante ilian strebon al supera edukiĝo, kaj ŝanĝante, pere de viaj sukcesoj kaj personaj atingoj, la negativajn antaŭjuĝojn kiuj plu ekzistas ĉe granda parto de niaj socioj", ŝi diris.

De Boer-Buquicchio memorigis pri la ŝtate organizita genocido trafinta ankaŭ la romaan minoritaton en la nazi-okupitaj partoj de Eŭropo, kiu postulis la vivon de duonmiliono da sintioj kaj romaoj. Tamen, rememorante la holokaŭston ofte oni fokusas al la metoda detruado de la juda komunumo eŭropa, pro kiu pereis ses milionoj da vivoj. "Rasismo kaj netoleremo ĉiaforma, ĉu antisemitismo, islamofobio aŭ antaŭjuĝoj kontraŭ romaoj, aŭ larĝasenca fremdul-malamo, ĉio ĉi profunde vundas la ideon de demokratia socio, kiun fundamentas respekto al la egala digno homa", diris De Boer-Buquicchio.

Malgraŭ subteno de eŭropaj institucioj kaj novaj programoj grandskalaj en la plivastiĝinta EU kaj en la aliĝontaj landoj, daŭre vaste okazas perfortaĵoj kontraŭ romaoj. Ekzemple en januaro dek junaj italoj incendiis kampejon kie loĝis kvin romaaj familoj el Rumanio, inter kiuj bebo naŭ monatojn aĝa. La farintoj pravigis sian agon per la vortoj "sabat-nokta amuziĝo".

"Kontraŭciganeco estas agresema, disvastiĝinta kaj ankoraŭ akceptata formo de rasismo en Eŭropo", diris Valeriu Nicolae, aganta direktoro de la Eŭropa Romaa Inform-Oficejo (ERIO). "Manke de forta reago de eŭropaj institucioj kaj gvidaj politikistoj eŭropaj, ni riskas ke la pli ol 8 milionoj da romaoj en Eŭropo taksos kiel hipokritaĵojn socian koheron kaj egalajn ŝancojn, kvankam ambaŭ estas bazaj principoj por unueca Eŭropo."

David Ferguson



Tradukis István Ertl





«